Śrī Rāma Paṭṭābhiṣekam

Part III-A — Adhika Ślokas: Kirīṭa Varṇana — The Crown and the Gifts

Open in the interactive reader

Verses 65–89

The heading adhika-ślokāḥ, "additional verses," and kirīṭa-varṇana, "the description of the crown," marks a passage that follows the consecration. It describes the placing of the crown on Rāma's head by Vasiṣṭha, the umbrella and the chowries held by his brothers and friends, and the gifts of the gods, the garland of gold brought by Vāyu and the pearl necklace given at Indra's prompting. Heaven sings and dances, the earth rejoices, and Rāma begins to give: cattle and gold to the brāhmaṇas, honours to Sugrīva and Aṅgada, the necklace to Sītā, and her gift of it to Hanumān. The guests are then honoured and dismissed to their own cities, and the king is left in his capital.

Verses in this section

  1. Verse 65ब्रह्मणा निर्मितं पूर्वं किरीटं रत्नशोभितम् । अभिषिक्तः पुरा येन मनुस्तं दीप्ततेजसम् ॥ ६५…
  2. Verse 66तस्यान्ववाये राजानः क्रमाद्येनाभिषेचिताः । सभायां हेमक्लुप्तायां शोभितायां महाजनैः ।…
  3. Verse 67नानारत्नमये पीठे कल्पयित्वा यथाविधि । किरीटेन ततः पश्चाद्वसिष्ठेन महात्मना ।…
  4. Verse 68छत्रं तु तस्य जग्राह शत्रुघ्नः पाण्डुरं शुभम् । श्वेतं च वालव्यजनं सुग्रीवो वानरेश्वरः ।…
  5. Verse 69मालां ज्वलन्तीं वपुषा काञ्चनीं शतपुष्कराम् । राघवाय ददौ वायुर्वासवेन प्रचोदितः ॥ ६९ ॥
  6. Verse 70सर्वरत्नसमायुक्तं मणिरत्नविभूषितम् । मुक्ताहारं नरेन्द्राय ददौ शक्रप्रचोदितः ॥ ७० ॥
  7. Verse 71प्रजगुर्देवगन्धर्वा ननृतुश्चाप्सरोगणाः । अभिषेके तदर्हस्य तदा रामस्य धीमतः ॥ ७१ ॥
  8. Verse 72भूमिः सस्यवती चैव फलवन्तश्च पादपाः । गन्धवन्ति च पुष्पाणि बभूवू राघवोत्सवे ॥ ७२ ॥
  9. Verse 73सहस्रशतमश्वानां धेनूनां च गवां तथा । ददौ शतं वृषान्पूर्वं द्विजेभ्यो मनुजर्षभः ॥ ७३ ॥
  10. Verse 74त्रिंशत्कोटीर्हिरण्यस्य ब्राह्मणेभ्यो ददौ पुनः । नानाभरणवस्त्राणि महार्हाणि च राघवः ॥ ७४ ॥
  11. Verse 75अर्करश्मिप्रतीकाशां काञ्चनीं मणिविग्रहाम् । सुग्रीवाय स्रजं दिव्यां प्रायच्छन्मनुजर्षभः ॥…
  12. Verse 76वैडूर्यमणिचित्रे च वज्ररत्नविभूषिते । वालिपुत्राय धृतिमानङ्गदायाङ्गदे ददौ ॥ ७६ ॥
  13. Verse 77मणिप्रवरजुष्टं च मुक्ताहारमनुत्तमम् । सीतायै प्रददौ रामश्चन्द्ररश्मिसमप्रभम् ॥ ७७ ॥
  14. Verse 78अरजे वाससी दिव्ये शुभान्याभरणानि च । अवेक्षमाणा वैदेही प्रददौ वायुसूनवे ॥ ७८ ॥
  15. Verse 79अवमुच्यात्मनः कण्ठाद्धारं जनकनन्दिनी । अवैक्षत हरीन्सर्वान्भर्तारं च मुहुर्मुहुः ॥ ७९ ॥
  16. Verse 80तामिङ्गितज्ञः सम्प्रेक्ष्य बभाषे जनकात्मजाम् । प्रदेहि सुभगे हारं यस्य तुष्टासि भामिनि ।…
  17. Verse 81ददौ सा वायुपुत्राय तं हारमसितेक्षणा । हनुमांस्तेन हारेण शुशुभे वानरर्षभः ।…
  18. Verse 82ततो द्विविदमैन्दाभ्यां नीलाय च परन्तपः । सर्वान्कामगुणान्वीक्ष्य प्रददौ वसुधाधिपः ॥ ८२ ॥
  19. Verse 83सर्ववानरवृद्धाश्च ये चान्ये वानरेश्वराः । वासोभिर्भूषणैश्चैव यथार्हं प्रतिपूजिताः ॥ ८३ ॥
  20. Verse 84विभीषणोऽथ सुग्रीवो हनुमान् जाम्बवांस्तथा । सर्ववानरमुख्याश्च रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ८४ ॥
  21. Verse 85यथार्हं पूजिताः सर्वैः कामै रत्नैश्च पुष्कलैः । प्रहृष्टमनसः सर्वे जग्मुरेव यथागतम् ॥ ८५ ॥
  22. Verse 86नत्वा सर्वे महात्मानं ततस्ते प्लवगर्षभाः । विसृष्टाः पार्थिवेन्द्रेण…
  23. Verse 87सुग्रीवो वानरश्रेष्ठो दृष्ट्वा रामाभिषेचनम् । पूजितश्चैव रामेण किष्किन्धां…
  24. Verse 88रामेण सर्वकामैश्च यथार्हं प्रतिपूजितः । लब्ध्वा कुलधनं राजा लङ्कां प्रायाद्विभीषणः ॥ ८८ ॥
  25. Verse 89स राज्यमखिलं शासन्निहतारिर्महायशाः । राघवः परमोदारः शशास परया मुदा ॥ ८९ ॥